Trang chủSep_Path.pngTrợ giúp pháp lýSep_Path.pngThủ tục khai nhận thừa kếSep_Path.pngTư vấn lập di chúc miệng theo quy định hiện hành

Tư vấn lập di chúc miệng theo quy định hiện hành

Thứ hai, 07/01/2019
208

Chào luật sư, tôi được biết di chúc không bắt buộc phải lập thành văn bản, xin hỏi luật sư trường hợp nào di chúc miệng được coi là di chúc hợp pháp? Xin luật sư hướng dẫn cụ thể giúp tôi để tôi áp dụng trên thực tế.

Tư vấn lập di chúc miệng theo quy định hiện hành

Chào bạn, để hiểu rõ các điều kiện để di chúc bạn dự định lập hợp pháp xin tham khảo các phân tích dưới đây

Di chúc miệng hay còn gọi là chúc ngôn bày tỏ bằng lời nói ý chí của người để lại di sản thừa kế lúc còn sống trong việc định đoạt khối di sản của mình cho người khác sau khi mình chết. Chỉ được công nhận là hợp pháp khi người lập di chúc ở trong tình trạng tính mạng bị đe dọa nghiêm trọng mà không thể lập di chúc viết được ( bị bệnh nguy kịch sắp chết, bị tai nạn có nguy cơ chết..).

Do tính chất phức tạp của vấn đề chia thừa kế trên thực tế mà di chúc nói chung và di chúc miệng nói riêng, nhà làm luật quy định khá nghiêm ngặt trong quá trình lập di chúc (điều 652 BLDS).

1. Điều kiện để di chúc miệng hợp pháp:

– Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc;

– Không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép;

– Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội;

– Hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật;

– Người lập di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất 2 người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ.

 Nếu di chúc bằng miệng, người lập di chúc không thể tự mình viết bản di chúc, phải có 02 người làm chứng, riêng những người sau không được làm chứng:

– Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;

– Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc;

– Người chưa đủ mười tám tuổi, người không có năng lực hành vi dân sự

Trong thời hạn 5 ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực. Nếu sau ba tháng kể từ thời điểm di chúc miệng mà người di chúc vẫn còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng sẽ mặc nhiên bị hủy bỏ (Điều 651 Bộ luật dân sự ).

2. Trường hợp đặc biệt của di chúc miệng:

- Di chúc của người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

- Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng chứng thực.

Trên thực tế bản chất của di chúc miệng là dễ bị bóp méo vì người lập di chúc không để lại bút tích, chính vì thế pháp luật quy định thủ tục lập di chúc miệng có những điểm khác biệt so với di chúc được lập thành văn bản. Người lập di chúc miệng phải thể hiện ý chí cuối cùng trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng kí tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 5 ngày  kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải công chứng hoặc chứng thực. Sau 3 tháng kể từ ngày lập di chúc miệng nếu người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ. (Khoản 5 điều 651 Bộ luật dân sự ).

3. Hiệu lực của di chúc miệng

Theo điều 667 Bộ luật dân sự di chúc có hiệu lực pháp luật kể từ thời điểm mở thừa kế, nghĩa là người để lại di chúc chết.

Như vậy di chúc miệng không chỉ đơn giản là để lại một lời nói, ý chí cuối cùng của người để lại di sản trước khi chết thôi vẫn chưa đủ. mà nó phải thỏa mãn rất nhiều điều kiện nghiêm ngặt của pháp luât đã đặt ra.

Mọi thắc mắc bạn đọc có thể liên hệ trực tiếp tới tổng đài tư vấn pháp luật 19006196 để được giải đáp kịp thời. Tổng đài tư vấn pháp luật của Công ty Luật Trí Nam luôn sẵn sàng giúp bạn!