Trang chủSep_Path.pngTrợ giúp pháp lýSep_Path.pngThủ tục đăng ký kinh doanhSep_Path.pngQuy định về kế toán trưởng và phụ trách kế toán

Quy định về kế toán trưởng và phụ trách kế toán

Thứ hai, 04/03/2019
17

Theo quy định mới tại thông tư 02/2019/TT-BTC sửa đổi thông tư 20/2015/TT-BTC, khi thành lập doanh nghiệp, các đơn vị hạch toán độc lập buộc phải điền thông tin của kế toán trưởng/người phụ trách kế toán vào trường thông tin đăng ký thuế. Người phụ trách kế toán và kế toán trưởng do đơn vị kế toán bổ nhiệm, tuy nhiên hai chức danh này khác nhau ở điểm nào? Không có kế toán trưởng được không?

 
Trước hết, theo quy định của Luật Kế toán 2015,  Đơn vị kế toán phải tổ chức bộ máy kế toán, bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán, số lượng người làm kế toán tùy theo quy mô hoạt động, yêu cầu quản lý, chức năng nhiệm vụ hoặc biên chế của đơn vị. Đơn vị kế toán có thể bố trí người làm kế toán kiêm nhiệm các công việc khác mà pháp luật về kế toán không nghiêm cấm.
Người phụ trách kế toán và kế toán trưởng do đơn vị kế toán bổ nhiệm, tuy nhiên hai chức danh này khác nhau ở điểm nào?
 
1. Phụ trách kế toán
 
Theo quy định, các đơn vị kế toán phải bố trí kế toán trưởng, trường hợp đơn vị chưa bổ nhiệm được ngay kế toán trưởng thì bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng. Thời gian bố trí người phụ trách kế toán tối đa là 12 tháng, sau thời gian này đơn vị kế toán phải bố trí người làm kế toán trưởng.
Tuy nhiên, có một số trường hợp đơn vị kế toán không phải bố trí kế toán trưởng mà chỉ cần bổ nhiệm phụ trách kế toán:
Thứ nhất, các đơn vị kế toán trong lĩnh vực nhà nước bao gồm: Đơn vị kế toán chỉ có một người làm kế toán hoặc một người làm kế toán kiêm nhiệm; đơn vị kế toán ngân sách và tài chính xã, phường, thị trấn.
Thứ hai, các doanh nghiệp siêu nhỏ.
 
Doanh nghiệp như thế nào được gọi là doanh nghiệp siêu nhỏ?
 
Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 39/2018/NĐ-CP:
- Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng: có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
- Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
 
Như vậy doanh nghiệp siêu nhỏ có thể không cần bố trí kế toán trưởng mà chỉ cần bố trí phụ trách kế toán.
 
2. Kế toán trưởng
 
Kế toán trưởng là người đứng đầu bộ máy kế toán, có nhiệm vụ tổ chức thực hiện công tác kế toán trong đơn vị. Trừ hai trường hợp không cần phải bố trí kế toán trưởng nói trên thì các đơn vị còn lại buộc phải có kế toán trưởng.
 
- Tiêu chuẩn làm kế toán trưởng
 
Kế toán trưởng của một công ty phải đáp ứng các điều kiện nhất định:
+ Trình độ trung cấp trở lên, có chuyên môn về kế toán
+ Có chứng chỉ bồi dưỡng KTT
+ Có kinh nghiệm thực tế ít nhất 2 năm (đối với trình độ đại học trở lên); ít nhất 3 năm (đối với trình độ trung cấp, cao đẳng); ít nhất 5 năm (đối với doanh nghiệp có vốn nhà nước từ 50% trở lên)
+ Trường hợp phải có trình độ đại học trở lên: Doanh nghiệp, Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã có vốn điều lệ từ 10 tỷ trở lên; các tổ chức nhà nước quy định tại Điều 21 Nghị định 174/2016/NĐ-CP.
 
- Người không được làm Kế toán trưởng:
 
+ Chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự
+ Bị cấm hành nghề kế toán, bị kết án tù…
+ Cha mẹ đẻ/nuôi, vợ, chồng, con đẻ/nuôi, anh chị em ruột của: 
o Người đại diện theo pháp luật
o Người đứng đầu
o Giám đốc, tổng giám đốc, phó giám đốc, phó tổng giám đốc
+ Người đang quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người đang giao nhiệm vụ thường xuyên mua bán tài sản trong đơn vị.
+ Ngoại trừ: Doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH 1 thành viên là cá nhân, DN siêu nhỏ.
 
Như vậy doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH một thành viên là cá nhân và doanh nghiệp siêu nhỏ, thì kế toán trưởng có thể là cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh chị em của người quản lý, thủ kho, thủ quỹ… của đơn vị.
 
3. Khi thay đổi kế toán trưởng, phụ trách kế toán có phải thông báo không?
 
Tại Điều 20, Nghị định 174/2016/NĐ-CP quy định, khi thay đổi kế toán trưởng, phụ trách kế toán, người đại diện theo pháp luật, người quản lý, điều hành đơn vị kế toán phải:
- Tổ chức bàn giao công việc và tài liệu; 
- Thông báo cho các bộ phận liên quan trong đơn vị;
- Thông báo cho các cơ quan nơi đơn vị mở tài khoản giao dịch biết họ tên và mẫu chữ ký của người mới.
Khi không thông báo thay đổi kế toán trưởng, phụ trách kế toán thì bị phạt tiền từ 5.000.000đ đến 10.000.000đ (Theo Khoản 1 Điều 17 Nghị định 41/2018/NĐ-CP)
 
Tuy nhiên khi thay đổi kế toán trưởng, phụ trách kế toán có phải thông báo với cơ quan thuế không?
 
Kể từ ngày 11/03/2019, khi đăng ký thành lập doanh nghiệp với Sở kế hoạch & Đầu tư, đơn vị kế toán phải đăng ký kế toán trưởng/phụ trách kế toán trong trường thông tin “Thông tin đăng ký thuế”. Tuy nhiên hiện nay chưa có quy định về việc phải thông báo với Cơ quan thuế/Cơ quan đăng ký kinh doanh khi thay đổi kế toán trưởng/phụ trách kế toán, có thể trong thời gian sắp tới, quy định này sẽ hoàn thiện hơn.
 
Mặc dù vậy, đơn vị cần lưu ý: Kế toán trưởng, phụ trách kế toán cũ vẫn phải chịu trách nhiệm về công việc kế toán trong thời gian mình phụ trách. Do đó khi thay đổi kế toán trưởng/phụ trách kế toán, đơn vị liên hệ trực tiếp với cơ quan đăng ký kinh doanh/cơ quan thuế trực tiếp quản lý để có hướng dẫn cụ thể.
 
Trên đây là tư vấn của Luật Trí Nam, mọi thắc mắc xin liên hệ Luật sư để được giải đáp.